Frauderend echtpaar moet de kerk tonnen terugbetalen!

Luxe dineetjes, bonbons van Leonidas, wintersportreisjes, schoolboeken voor de kinderen en grote aankopen bij de Mediamarkt. Dit is slechts een kleine greep uit de tallozen privébestedingen die een penningmeester van een kerkgenootschap jarenlang financierde uit de kas van de kerk. In een procedure tegen de penningmeester en zijn vrouw vorderde de Doopsgezinde Gemeente in Den Haag ruim € 800.000 terug van het echtpaar. Advocaat incassorecht Hidde Reitsma licht de uitspraak in deze opmerkelijke zaak toe.

Penningmeester onttrok gelden uit kas voor privé aankopen
De aanleiding voor de rechtszaak was als volgt. Gedaagde was in de periode 2001-2009 penningmeester bij de Doopsgezinde Gemeente. In deze periode heeft hij grote bedragen onttrokken aan de rekening voor privédoeleinden. Vanaf 2010 was de echtgenote van gedaagde penningmeester. Ook hierna hebben er zich onregelmatigheden voorgedaan werden onttrokken. De onrechtmatigheden hadden ook betrekking op twee andere (aan het kerkgenootschap verbonden) rechtspersonen waarvan gedaagde eveneens penningmeester was. Na onderzoek bleek de omvang van de totale fraude: ruim 8 ton.

Sprake van bestuurdersaansprakelijkheid echtgenote?
In de procedure legt de Doopsgezinde Gemeente als grondslag aan haar vordering dat de penningmeester en zijn echtgenote hoofdelijk aansprakelijk waren op grond van onrechtmatige daad. Wat betreft de penningmeester is de rechter snel klaar: hij heeft een deel van de onttrekkingen erkend, waardoor vaststaat dat hij onrechtmatig heeft gehandeld. Enkel de omvang van de onrechtmatige onttrekkingen staat ter discussie. Wat betreft de echtgenote is de zaak iets complexer. De Doopsgezinde Gemeente houdt de echtgenote aansprakelijk op grond van bestuurdersaansprakelijkheid ex artikel 2:9 BW (oud) voor de periode dat zij penningmeester. Op grond van voornoemd artikel is iedere bestuurder tegenover de rechtspersoon gehouden tot een behoorlijke vervulling van zijn taak.

Bestuurder aansprakelijk bij ernstig en persoonlijk verwijt
Voor aansprakelijkheid op de voet van artikel 2:9 BW is vereist dat aan de bestuurder een ernstig verwijt kan worden gemaakt. De rechtbank wijst erop dat bij een meerhoofdig bestuur een eventuele taakverdeling tussen bestuurders niet wegneemt dat het algemene beleid van een rechtspersoon, waartoe met name ook het financiële beleid behoort, een zaak is van het gehele bestuur: iedere bestuurder draagt hiervoor verantwoordelijkheid.

Rechtbank: echtgenote bestuurstaak verzaakt!
De rechtbank is van oordeel dat de echtgenote onvoldoende invulling aan haar bestuurstaak heeft gegeven en als penningmeester het risico van onregelmatigheden en onttrekkingen niet afdoende heeft onderkend. Zij heeft onvoldoende toezicht gehouden op de pinopnames, overboekingen en rekening-courant transacties. Hiervan valt haar een persoonlijk ernstig verwijt te maken. Ook heeft zij er simpelweg te weinig aan gedaan om de risico’s te voorkomen en de gevolgen daarvan zoveel mogelijk te beperken.

Wetenschap fraude had bekend moeten zijn bij echtgenote
Volgens de rechter kon het niet anders dan dat de vrouw wist dat haar echtgenoot onverklaarbare transacties deed waarbij er geld tussen de rechtspersonen werd rondgesluisd en uiteindelijk in zijn zak terecht kwam. Een markant voorbeeld is de pinbetaling van de rekening van de Doopsgezinde Gemeente van ruim € 1.300 in een hotel in ski-resort Engelberg. Gedaagde was daar toen met zijn echtgenote op vakantie. Ook had de echtgenote als penningmeester toch op zijn minst vraagtekens moeten zetten toen de privé creditcard van haar man werd afbetaald van de kerkrekening. De rechtbank acht de echtgenote hoofdelijk aansprakelijk voor vergoeding van de schade die haar man heeft aangericht.

mr. Hidde Reitsma

mr. Hidde Reitsma

Advocaat bij AMS Advocaten
Hidde Reitsma studeerde Nederlands recht aan de Universiteit van Amsterdam en is sinds 2002 advocaat. Het zwaartepunt van zijn praktijk ligt op het ondernemingsrecht en het insolventierecht en Hidde procedeert regelmatig bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam.
mr. Hidde Reitsma
mr. Hidde Reitsma

Reageer

Wees de eerste met een reactie

Ontvang alerts
avatar
wpDiscuz
SLUIT
CLOSE