Pandrecht, een drieluik (deel I)

Dit eerste artikel over pandrecht gaat over de wijze waarop een pandrecht kan worden gevestigd.

Pandrecht, hoe zit het ook al weer?
Als u geld uitleent wilt u het geleende geld uiteindelijk ook terugkrijgen. Ook als u een partij goederen verkoopt en levert en de koopsom nog niet (volledig) is voldaan, dan wenst u uiteindelijk volledige betaling te ontvangen. Om enige zekerheid te verkrijgen dat u ook daadwerkelijk betaling ontvangt, kunt u een pandrecht vestigen op met name goederen (inventaris, voorraad, auto’s etc.) en vorderingen. Degene die het pandrecht vestigt (geeft) is de pandgever, degene die het krijgt is de pandhouder.

Indien de pandgever in gebreke blijft met het betalen van uw vordering, dan kunt u het pandrecht uitwinnen bij voorrang boven andere schuldeisers. De pandhouder heeft een zogenaamd recht van parate executie. Dit betekent dat verhaal kan worden genomen op het onderpand zonder het leggen van beslag of het verkrijgen van een gerechtelijk vonnis. De verkoopopbrengst wordt aldus gebruikt ter voldoening van uw geldvordering. Het uitwinnen van het pandrecht gebeurt door een executieverkoop (openbare verkoop) of door het zelfstandig, als pandhouder, innen van de aan u verpande vordering(en). Voor de uitwinning van verpande vorderingen is mededeling van het pandrecht aan de schuldenaar van de pandgever vereist.

Hoe nu een pandrecht te vestigen?
Een pandrecht kan worden gevestigd op alle overdraagbare goederen die geen registergoed zijn. Het gaat om bijvoorbeeld: inventaris, voorraden en auto’s. Registergoederen, zoals onroerende zaken (de grond en de zich daarop bevindende gebouwen) en (teboekgestelde) schepen of luchtvaartuigen, kunnen niet worden verpand. Voor het verkrijgen van een zekerheidsrecht op bijvoorbeeld een onroerende zaak dient u een recht van hypotheek te vestigen.

Een pandrecht kan ook op vorderingen worden gevestigd. Bij de overdraagbaarheid van vorderingen kan zich overigens een probleem voordoen. Als de schuldenaar van de pandgever in een beding, veelal aan de orde op grond van de van toepassing zijnde algemene voorwaarden, de overdraagbaarheid van vorderingen heeft uitgesloten op grond van artikel 3:83 lid 2 BW, dan is verpanding niet mogelijk (verpandingsverbod).

– pandrecht op roerende zaken
Er zijn hier twee soorten van verpanding mogelijk. Bezitloos pand en vuistpand. Bij een bezitloos pandrecht blijft het onderpand bij (of in de macht van) de pandgever. De pandgever blijft bevoegd over het onderpand te beschikken. Bij vuistpand wordt het onderpand in de macht gebracht van de pandhouder of van een overeengekomen derde.

Voor beide vormen gelden verschillende vestigingsvereisten. Een bezitloos pandrecht wordt gevestigd bij authentieke akte (notaris) of onderhandse akte. De getekende onderhandse akte dient ter registratie te worden aangeboden bij de belastingdienst. Zonder deze registratie is er niet voldaan aan alle vestigingsvereisten en komt het pandrecht niet tot stand.

– pandrecht op vorderingen
Een pandrecht op vorderingen kan ook worden gevestigd bij authentieke akte (notaris) of geregistreerde onderhandse akte. Het pandrecht is ofwel ‘stil’ ofwel ‘openbaar’. Bij een stil pandrecht is het bij de schuldenaar van de pandgever niet bekend dat de pandgever zijn vordering op de schuldenaar heeft verpand. Bij een openbaar pandrecht is het pandrecht wel gemeld aan de schuldenaar van de pandgever. Een ‘stil’ pandrecht kan dus op een later moment ‘openbaar’ worden gemaakt. Tot aan het moment van openbaar maken kan de pandgever de vordering innen en de schuldenaar bevrijdend aan de pandgever (zijn feitelijke schuldeiser) betalen. Na het ‘openbaar’ maken van het pandrecht kan de schuldenaar nog slechts bevrijdend betalen aan de pandhouder.

U dient bij het verpanden van vorderingen wel te beseffen dat slechts bestaande vorderingen onder het pandrecht vallen. Het pandrecht kan overigens worden ‘opgerekt’ met die vorderingen die zullen worden verkregen uit een op het moment van verpanden reeds bestaande rechtsverhouding (relatie) tussen de pandgever en diens schuldenaar.

Bovenstaande pandrechten geven enige zekerheid tot het verkrijgen van betaling op uw uitstaande geldvordering. Veel hangt natuurlijk af van de waarde van het onderpand en het bestaan van verpandingsverboden in de tussen uw schuldenaar en zijn wederpartijen gesloten contracten. Bij het verkrijgen van een pandrecht is het dus raadzaam om naar de waarde van het aangeboden onderpand te kijken. Is de waarde onvoldoende, eis dan meer of andere zekerheden.

Laat u goed adviseren over de wijze waarop zekerheid kan worden verkregen of, indien u reeds zekerheid hebt verkregen, over het uitwinnen daarvan.

Briefpapier drukken
mr. Raymond Tefij

mr. Raymond Tefij

Raymond Tefij wordt regelmatig als curator of bewindvoerder benoemd in faillissementen en schuldsaneringsregelingen en is lid van de Vereniging Insolventierecht Advocaten (INSOLAD). Daarnaast adviseert en procedeert hij op het gebied van ondernemingsrecht.
mr. Raymond Tefij
mr. Raymond Tefij

Recente blogs van mr. Raymond Tefij (overzicht)

Reageer

Wees de eerste met een reactie

Ontvang alerts
avatar
wpDiscuz
SLUIT
CLOSE