16/10/2018 23:37

Zorginkoop Zorgverzekeringswet & Jackson Pollock

Mijn belangstelling voor het leggen van een verband tussen een juridisch thema en een kunstwerk leidt dit keer naar Jackson Pollock (1912-1956). In het bijzonder naar zijn ‘dripping’- techniek. De afgelopen periode heb ik een mooie opdracht verricht in het kader van de zorginkoop Zorgverzekeringswet 2018. Het betrof een analyse van inkoopdocumenten en modelovereenkomsten van een aantal zorgverzekeraars op het gebied van de wijkverpleging, het eerstelijnsverblijf en de geriatrische revalidatiezorg.

Op het eerste oog lijkt een overeenkomst tussen dit inkoopbeleid en Pollock ver te zoeken, maar toch is het zijn stijl die bij mij opkwam tijdens de analyse.

Pollock kwam in 1948 tot zijn definitieve schilderstijl, de ‘dripping’-techniek. Met grote en kleine bewegingen liet hij de verf van een kwast of stok afdruipen bovenop het canvasdoek. De verf werd als het ware op het doek geslingerd. Het uiteindelijke schilderij bestond uit een ingewikkeld lijnenspel. Het canvasdoek was groot van omvang en lag op de grond. Pollock voelde zich meer verbonden met zijn werk, meer deel van het schilderij als hij om het doek kon lopen.

De schilderstijl van Pollock wordt gekenmerkt als hermetisch; niet toegankelijk. De ingewikkelde patronen aan slierten verf en kleuren kunnen onrustig op de toeschouwer overkomen. Er kan nagenoeg niets uit het schilderij worden afgeleid (niet-figuratief). Dit hermetische karakter geldt, naar mijn mening, ook voor het zorginkoopbeleid als totaal. De inkoopdocumenten van de zorgverzekeraars bevatten een overdaad aan beginselen, uitgangspunten en ‘doelmatigheidsformules’ op grond waarvan de zorgcontractering zal plaatsvinden. De zorgverzekeraars geven daar allemaal op hun eigen manier – per zorgsoort – invulling aan. En dat mag ook gezien de marktwerking. Echter, als je als zorgaanbieder met meerdere zorgverzekeraars te maken hebt, kan dat best ingewikkeld zijn. Bijvoorbeeld waar de ene verzekeraar een bepaalde eis als inkoopvoorwaarde hanteert (wordt hier niet aan voldaan dan komt er geen zorgcontractering tot stand) doet een andere dat weer niet.

Een ander aspect dat de gebruiksvriendelijkheid van de inkoopdocumenten en modelovereenkomsten enigszins in de weg staat, is dat deze qua lay-out en terminologie per zorgverzekeraar van elkaar verschillen. Ter illustratie. Voor het maximale budget dat aan een zorgaanbieder toegekend wordt, worden diverse begrippen gehanteerd: omzetplafond, budgetplafond en ook zorgkostenplafond. Waarom niet één en hetzelfde begrip als het om hetzelfde gaat?

Pollock wilde door middel van kunst het wezenlijke bloot te leggen. Kunst moet voor zichzelf spreken, het gaat niet om het weergeven van herkenbare voorwerpen. Het is één universele taal. Eén universele taal in het zorginkoopbeleid gaat wellicht wat ver, maar als alle inkoopdocumenten eenzelfde raamwerk, structuur zouden kennen komt dit nog meer de helderheid en transparantie van het zorginkoopproces ten goede.

Maar daartegenover staat wel weer een aspect dat voor de zorgverzekeraars pleit. Voor de abstract-expressionisten, waartoe Pollock behoorde, was schilderen een onbekend avontuur met een onbekend doel. Het schilderen berust op spontaniteit en artistieke creativiteit. In het inkoopbeleid stimuleren de zorgverzekeraars de zorgaanbieders te komen met voorstellen voor innovatieve zorgproducten en werkwijzen. Er mag creativiteit worden getoond die leidt tot verbetering van de kwaliteit van zorg en de zorg betaalbaar houdt.

Persoonlijke noot
Op het eerste oog kwamen de inkoopdocumenten ondoorgrondelijk op mij over. Focus was nodig. Op het moment dat ik die focus te pakken had, ervoer ik bijna hetzelfde als Pollock: “When I am in my painting, I’m not aware of what I’m doing”. (…) It is only when I lose contact with the painting that the result is a mess”. Ik heb contact gehouden en de analyse heeft juridische handreikingen opgeleverd die zorgaanbieders konden gebruiken tijdens hun onderhandeling met de zorgverzekeraars.

mr. Danielle Kikken

mr. Danielle Kikken

Als jurist richt ik mij op juridische vraagstukken in de zorgsector. Goede zorg- en dienstverlening is gebaat bij juiste kennis over de geldende wetgeving. Mijn werkwijze is gebaseerd op rust, samenwerking en inlevingsvermogen om tot de kern van een probleem of vraag te komen. Diplomatiek waar nodig en met zorgvuldig opgeleverde adviezen als resultaat.
mr. Danielle Kikken

Recente blogs van mr. Danielle Kikken (overzicht)

Reageer

avatar
  Subscribe  
Ontvang alerts
SLUIT
CLOSE