Een erfenis: waar moet je rekening mee houden?

Vroeg of laat krijgen we er allemaal wel een keer mee te maken: een erfenis. En waar het voor de één zal gaan om een financieel voordeeltje van slechts enkele honderden euro’s, zijn er ook velen die recht hebben op een echt klinkende nalatenschap. En zeker in het laatste geval dien je toch een aantal zaken goed in de gaten te houden.

Erfgenamen
Voor het tot een daadwerkelijke uitbetaling komt, moet natuurlijk eerst bepaald worden wie in aanmerking komen voor een erfdeel. Erfgenaam kun je zijn op grond van twee zaken: de wet en een testament. In het laatste geval zijn de in het document genoemde erfgenamen verantwoordelijk voor de afwikkeling van de erfenis. Is er echter geen testament dan is het versterferfrecht van toepassing en wordt bij wet bepaald wie er in dat geval erven. Daarbij worden vier groepen van personen onderscheiden:

1. De echtgenoot van de erflater (mits niet van tafel en bed gescheiden) en diens kinderen;
2. de ouders van de erflater samen met diens broers en zusters;
3. de grootouders van de erflater;
4. de overgrootouders van de erflater.

Hierbij geldt dat de tweede groep pas aan bod komt als er geen erfgenamen zijn in de eerste groep en dat erfgenamen in beginsel recht hebben op gelijke delen. Wettelijke is tevens geregeld dat de langstlevende echtgenoot alle goederen krijgt en dat de kinderen in dat geval een (niet-opeisbare) geldvordering op de echtgenoot krijgen.

De fiscus
Ben je uiteindelijk één van de erfgenamen en is er daadwerkelijk een erfenis te verdelen, dan krijg je te maken met de erfbelasting. Daarvoor moet vanzelfsprekend eerst worden bepaald hoeveel de nalatenschap precies bedraagt. Daarbij gelden allerlei regels. Is er bijvoorbeeld sprake van een huis, dan gaat de fiscus uit van de WOZ-waarde die staat op de WOZ-beschikking van uw gemeente en dus niet de opbrengst bij eventuele verkoop.

Bij overige onroerende en roerende zaken wordt uitgegaan van de marktwaarde op het moment van overlijden. Bevat de erfenis effecten, dan kun je uitgaan van de slotkoers op de werkdag voor het overlijden.

Uiteindelijk betaal je pas erfbelasting als je meer krijgt dan de vrijstelling, welke afhankelijk is van je relatie tot de overledene. Voor 2018 gelden daarbij de volgende bedragen:

● Partner – vrijstelling van € 643.194
● Kind of kleinkind – vrijstelling van € 20.371
● Ouder – vrijstelling van € 48.242
● Kind met een handicap – vrijstelling van € 61.106
● Andere erfgenaam (bv broer en zus) – vrijstelling van € 2.147

Over het bedrag boven de desbetreffende vrijstelling betaal je tenslotte erfbelasting. Hoe hoog deze precies is hangt af van het bedrag (tot € 123.248 of daarboven) en je relatie tot de erflater.

Advies
Bij de meesten zal het afhandelen van de erfenis best redelijk in harmonie worden afgehandeld. Maar soms gaat het behoorlijk mis tussen de erfgenamen en kan het goed zijn hulp in te schakelen om in ieder geval goed op een rijtje te hebben wat de wettelijk kaders zijn waaraan iedereen is gebonden. En ook als het allemaal wat ingewikkelder wordt met complexe erfenissen, bijvoorbeeld met schulden en/of onroerend goed, is het inwinnen van juridisch erfrecht advies natuurlijk zeker geen overbodige luxe. Want of je nu erfgenamen, executeurs, testamentair bewindvoerders, schuldeisers, legatarissen of legitimarissen bent, gedegen juridische rechtsbijstand kan veel ellende voorkomen.

Over de auteur
Deze blog is een bijdrage van mr. A. de Bakker, advocaat gespecialiseerd in het erfrecht. Als erfrechtspecialist heeft mr. A.C. de Bakker onder ander ervaring met rechtszaken over de verdeling van een erfenis, over de berekening van het kindsdeel, over het beroep op de legitieme portie, over de (erfrechtelijke) overgang van de onderneming en met andere aan het erfrecht gerelateerde rechtszaken. Ook wordt hij regelmatig door de rechtbank benoemd tot vereffenaar.

Reageer

avatar
  Subscribe  
Ontvang alerts