18/06/2019 07:08

“Project P: Stop het Pesten” stuit op recht op privacy en portretrechten

In een zeer recente andere blog (Conchita Wurst: “vrouw met baard” én pittige worst) gaf ik al aan dat portretrecht in de Auteurswet is opgenomen als een mogelijke beperking van het auteursrecht: de geportretteerde heeft, soms tegen de auteursrechten van de maker van het portret in, ook bepaalde rechten met betrekking tot de “openbaarmaking en verveelvoudiging” van het portret. Als het portret niet in opdracht is gemaakt, dan is openbaarmaking door de auteursrechthebbende alleen dan niet geoorloofd als een redelijk belang van de geportretteerde zich tegen de openbaarmaking verzet, waarbij morele (privacybescherming) en commerciële belangen een rol kunnen spelen. De makers van het programma “Project P: Stop het Pesten” en RTL die het programma uitzendt, stuitten op dergelijke rechten met betrekking tot de opnames die zij maakte op een school in Hoogvliet.

Belangenafweging
De rechter moet zich in kort geding – een snelle uitspraak is vereist –uitlaten over de vraag of in dit geval het recht op vrijheid van meningsuiting van RTL kan worden beperkt. Dat recht kan alleen worden beperkt indien dat bij wet is voorzien en noodzakelijk is in een democratische samenleving “bijvoorbeeld ter bescherming van de goede naam en de rechten van anderen”. De beperking is in dit geval bij wet voorzien: inbreuk op de persoonlijke levenssfeer (privacy) kan als onrechtmatige daad worden aangemerkt en daarnaast wordt een beroep gedaan op het portretrecht uit de Auteurswet. In beide gevallen moeten de wederzijdse belangen tegen elkaar worden afgewogen: prevaleert het belang van privacybescherming boven het belang van vrijheid van meningsuiting?

Project P: Stop het Pesten
Met het programma proberen maker en RTL bloot te leggen dat pesten nog steeds een ernstige misstand vormt in onze samenleving, waarbij zij zich op het standpunt stellen dat de verborgen camera de enige manier is waarop echt kan worden getoond wat een slachtoffer dagelijks meemaakt. Het gaat er echter niet om kinderen aan de schandpaal te nagelen, maar om het probleem bij de wortel aan te pakken.

Onevenredige inbreuk
De voorzieningenrechter is – ondanks de goede bedoelingen – van oordeel dat de met verborgen camera opgenomen beelden in en rondom school een onevenredige inbreuk op de rechten van de klasgenoten oplevert en verbiedt de uitzending daarvan. “Daarbij is met name van belang dat een school een niet-openbare ruimte is, waarbij leerlingen er op moeten kunnen vertrouwen dat zij zich in een veilige (leer)omgeving bewegen”. Daarnaast speelt de jonge leeftijd van een aantal klasgenoten een doorslaggevende rol. Ook de uitzending van wel openlijk gefilmde beelden van het moment dat de klasgenoten met de beelden van de verborgen camera worden geconfronteerd, wordt verboden. Ondanks dat de kinderen “geblurd” zijn, is de voorzieningenrechter van mening dat de identiteit op redelijk eenvoudige wijze is af te leiden. “Ook is aannemelijk dat door verspreiding van berichten en beelden/foto’s via de sociale media, de kring waarbinnen (bepaal)de klasgenoten herkend worden wordt vergroot. Bovendien zijn eenmaal (in de sociale media) geplaatste berichten niet makkelijk meer te verwijderen”.

Privacy verslaat meningsuiting
In dit geval valt de belangenafweging dus uit ten voordele van de privacy van de kinderen en mag RTL op 19 mei 2014 de betreffende beelden niet uitzenden. Hoewel het hierbij niet puur om “rechten van intellectuele eigendom gaat, spelen portretrechten bij die belangenafweging dus wel een rol. En opvallend is de overweging over sociale media. Het lijkt een van de eerste keren dat die belangen worden meegewogen.

Voor meer informatie over het intellectueel eigendomsrecht mail naar mvdhazenkamp@bernhaege.nl of bel direct 0413 – 35 22 11.

Mr. Muriel van den Hazenkamp

Mr. Muriel van den Hazenkamp

Advocaat & Merkengemachtigde voor ondernemers bij Bernhaege Advocaten
Ik richt mij op ondernemers en ben binnen het algemeen contracten- en verbintenissenrecht specialist in auteurs,handelsnaam en merkrecht.
Mr. Muriel van den Hazenkamp
Mr. Muriel van den Hazenkamp

Recente blogs van Mr. Muriel van den Hazenkamp (overzicht)

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.




SLUIT
CLOSE