06/06/2020 00:19

Corona en de zorgwetten, hoe zit het juridisch?

Naar aanleiding van een motie van kamerlid Ploumen ingediend tijdens een plenair debat op 5 maart 2020 heeft het Ministerie van VWS een reactie uitgebracht waarin de verantwoordelijkheidsverdeling en beslissingsbevoegdheid bij een mogelijke grote uitbraak van een infectieziekte is beschreven. Tevens wordt ingegaan op het huidige wettelijk kader voor zorgaanbieders. Dit laatste was voor mij de aanleiding om daar even kort bij stil te staan.

Wet publieke gezondheidszorg en Wet veiligheidsregio’s
Beschreven wordt dat de Wet Publieke gezondheidszorg (Wpg) met zich meebrengt dat zorgaanbieders bij rampen en crisissen moeten samenwerken met directeur publieke gezondheid die onder gezag staat van het bestuur van de veiligheidsrisico. De gemeentes in Nederland zijn verdeeld in 25 veiligheidsregio’s. Op grond van de Wet veiligheidsregio’s neemt de voorzitter van de veiligheidsregio’s bepaalde bevoegdheden van de burgemeesters over ten behoeve van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het publieke belang wordt bewaakt door IGJ. De Wpg kent geen bepalingen over de organisatie van de zorg. Het wettelijk kader inzake de organisatie van zorg blijft altijd van toepassing ook tijdens een uitbraak van een infectieziekte, zo schrijft VWS. Dit betekent dat de Wgbo, de Wet Big en de Wkkgz leidend blijven voor de wijze waarop zorgverleners en zorgaanbieders hun zorgactiviteiten verrichten.

Zou het kunnen gaan wringen in de toekomst?
De tijd moet gaan uitwijzen of de leidende principes die in de zorgwetten zijn neergelegd en verder gaan dan enkel de organisatie van de zorg, zich zullen gaan verhouden met het coronavirus. Immers, het coronavirus is er en blijft voorlopig onder ons, zo zei de minister-president tijdens zijn toespraak enkele weken geleden. Echter, de reguliere zorg moet ook verleend (blijven) worden. Bieden de zorgwetten dan, juridisch gezien, de ruimte om het coronavirus als vast gegeven te integreren in de activiteiten en werkzaamheden van zorgaanbieders en zorgverleners? Een vraag die in dat kader bij mij opkomt is bijvoorbeeld of er bij een consult actief gevraagd mag worden of een patiënt coronaverschijnselen heeft terwijl de patiënt voor een andere reden op consult is. Of mag een vermoeden van coronabesmetting worden doorgegeven aan een medebehandelaar terwijl dit vermoeden geen verband houdt met de behandeling waarvoor de patiënt bij de hulpverlener is.

Of wringt het misschien nu al?
VWS schreef in antwoord op de motie dat zorgaanbieders op grond van de Wkkgz verplicht zijn zich voor te bereiden op incidenten en crisis die de zorgaanbieder kunnen treffen. Gebleken is echter dat ‘we’ er niet helemaal klaar voor waren, overheid en zorgaanbieders niet. Handelen zorgaanbieders dan nu in strijd met de Wkkgz? Of is het de overheid die de verantwoordelijkheid had voor adequate informatievoorziening die zorgsector de gelegenheid had kunnen geven tijdig te kunnen anticiperen? Denk aan artikel 22 lid 1 Grondwet: de overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid of artikel 110 Grondwet die volgens sommigen een informatieverschaffing door de overheid uit eigen beweging inhoudt.

Uitdaging Wkkgz
Voor zorgaanbieders ligt er een uitdaging in het verschiet om te voldoen aan artikel 2 lid 2 sub a Wkkgz waarin het principe van ‘goede zorg ‘ is neergelegd, inhoudende onder meer dat de zorg veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht is, tijdig wordt verleend, en is afgestemd op de reële behoefte van de cliënt. Nu de reguliere zorgverlening ‘vertraging’ oploopt, zo blijkt uit de laatste berichten waaronder een inventarisatie van Gupta Strategists, wringt dit met het element tijdigheid. Cliëntgerichtheid daarentegen biedt kansen door het versneld beschikbaar maken door de overheid van financiële middelen voor digitale zorgverlening en/of therapie thuis. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst.

Al met al genoeg stof tot nadenken voor niet alleen de juristen onder ons, maar voor alle professionals en beleidsmakers die kritisch nadenken over ons zorgstelsel. Maar dat komt later wel…

mr. Danielle Kikken

mr. Danielle Kikken

Als jurist richt ik mij op juridische vraagstukken in de zorgsector. Goede zorg- en dienstverlening is gebaat bij juiste kennis over de geldende wetgeving. Mijn werkwijze is gebaseerd op rust, samenwerking en inlevingsvermogen om tot de kern van een probleem of vraag te komen. Diplomatiek waar nodig en met zorgvuldig opgeleverde adviezen als resultaat.
mr. Danielle Kikken

Recente blogs van mr. Danielle Kikken (overzicht)

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.




SLUIT
SLUIT